यास्क–वेदव्याख्य–निरूपण–प्रभृतिभ्यः सौदाहरणमुद्दर्शिता वेदार्थनिर्णयस्य विविधाः पद्धतयः। महाभारतस्य ‘भावदीप’–टीकायां रचित्रा विक्रम्य सप्तदशशतकेऽस्मिन् महाराष्ट्रभुजनेन श्रीनिलकण्ठचतुर्धरमहाभागेन ‘मन्त्रसमायां’ ‘मन्त्रभागवते’ चेति ग्रन्थद्वयम् ऋग्वेददृष्ट्या मन्त्ररहस्यप्रकाशिकति व्याख्याद्वयेन तयोर्थक्रमेण रामकृष्ण–कृष्णशर्मकृतानुवादानुसभवितम्। एतद्व्याख्यानं पारम्परिकं सदपि मौलिकतमन्यपुर्ववद् विभर्ति तस्मादस्यान्तः महत्त्वमध्याति।
एतयोर्मन्त्ररहस्यप्रकाशिकाव्याख्यायाः सटिप्पणपाठान्तर–निर्देशसहित–राष्ट्रभाषानुवाद–संवलितं ‘मन्त्रभागवतम्’ अस्मिन्नि–वच्यं प्रा. विद्येश्वरीप्रसादमिश्रेण विन्योपादानं, त्रिभिः पाण्डुलिपिभिः सह मूलमात्रप्रकाशितपुस्तकदयस्य साहाय्येन भूषा परिशुद्ध्य सुसम्पाद्यप्रकाशितमिति मोदनीयम्। सम्पादकेन इदं प्रथमतया कृतोद्यमत्वात् प्रतिमन्त्रं भाषानुसारिसंस्कृतपदानुवादानपि विभूषितम्।
विस्तृतहिन्दीभूमिकया पेक्षितपरिशिष्टव्याख्याचाल्लितोऽयं ग्रन्थो वैदिकानां वैदिकवादसम्प्रणिनामयोग्याध्ययनं कृत्वा सुतरामुपादेयः सञ्जायते मेधाविभिः।